Archiwum

 

Poznań Tzadik Festiwal 2013

Archiwalna strona www – KLIKNIJ

Poznań Tzadik Festiwal 2012

Archiwalna strona www – KLIKNIJ

Poznań Tzadik Festiwal 2011

Archiwalna strona www – KLIKNIJ

Poznań Tzadik Festiwal 2010

 

01.08.2010 – CUKUNFT + Yves WEYH

Zespół Cukunft (w języku Jidish znaczy to „przyszłość”) powołał do życia gitarzysta Raphael Rogiński. Założeniem projektu jest kontynuowanie tradycji muzyki żydowskiej Europy Wschodniej z całym jej bogactwem oraz we wszelkich odmianach. Wykonując utwory przedwojenne, muzycy odtwarzają je i interpretują, a komponując utwory własne, robią to w ramach całego spektrum muzyki żydowskiej, która dla zespołu jest nieustannie żywa. Repertuar powstaje spontanicznie, ale jednocześnie poparty jest badaniami muzykologicznymi i socjologicznymi.

Jeszcze w pierwszym składzie zespół opracował utwory kompozytora i poety żydowskiego Mordechaja Gebirtiga (1877-1942), żyjącego i tworzącego w Krakowie w okresie międzwojennym (Maxi singiel „Lider fun Mordechaj Gebirtig”, 2004 r.). W obecnym składzie zespół wykonuje dzieła polskich kompozytorów i poetów żydowskich (Icyk Manger, Mosche Shneur, David Beigelman i innych) oraz kompozycje Raphaela Rogińskiego. Zespół skupia się na miejskiej tradycji muzyki żydowskiej. Oszczędne, wręcz minimalne opracowanie utworów daje możliwości wsłuchania się w dźwięki charakterystyczne dla współczesnej muzyki żydowskiej tak, jak ją widzi zespół. W chwili obecnej grupa wykonuje także wiejską muzykę żydowską z terenów Galicji. Tańce „frejlaks”, „turkiszer” czy „voleks”, przetworzone przez oryginalne brzmienie zespołu, stały się repertuarem współczesnej „orkiestry klezmerskiej”.

Yves Weyh to znany i ceniony francuski akordeonista i kompozytor, założyciel i lider zespołu Zakrya, który na Tzadik Festiwalu gościł w 2007 roku.

Yves Weyh rozpoczął grę na akordeonie w wieku 6 lat a od 10 roku życia rozpoczął występy na scenie, wykonując początkowo poularną i tradycyjną muzykę taneczną. Jazz odkrył w wieku 16 lat a muzykę improwizowanną i free kilka lat później, rozpoczynając studia na uniwersytecie i w konserwatorium. Wykształcił bardzo osobisty styl gry na akordeonie, inspirowany muzyką współczesną, jazzem, rockiem i free-improwizacją.

Muzyką zajmuje się zawodowo od 1993 roku, komponując muzykę do filmów niemych ( « Un bonheur juif » Alexis’a Granovsky’ego (1925), « The Unknown » Tod’a Browning’a (1928)…), spektakli teatralnych i tańca wspołczesnego. Jest kompozytorem i liderem formacji Zakarya, założonej w 1999 roku, odkrytej i publikowanej przez Johna Zorna nakładem wytwórni TZADIK ( 4 albumy w latach 2001, 2003, 2006 & 2008. Nowa płyta zapowiadana na rok 2011). Na trzecim albumie formacji, „413 A”, wydanym w 2006 roku, gościnnie wystąpił Marc Ribot. Zakarya to współczesny jazz, inspirowany tradycją żydowską, „z domieszką” zadumy, groteski i humoru, z silnymi wpływami improwizacji (niezbędnej wszystkim Tzadikowym muzycznym rozwiązaniom). To muzyka bezpośrednia i energetyczna, zaangażowana i radosna, unikająca ślepych uliczek i banałów. To odświętny i eklektyczny świat, łączący muzykę klezmerską z rockiem, haevy-metalem. To eksperyment i poszukiwanie. To radykalizm spod znaku Johna Zorna, którego w grze francuskiego kwartetu uderzyła wielka wrażliwość połączona z szorstkością i surowością brzmienia, pozorne odejście od starej klezmerskiej tradycji pełne eksplozywnego tańca.

Dyskografia :
ZAKARYA – nowa płyta zapowiedziana na rok 2011 – Tzadik
ZAKARYA – « The True Story Concerning Martin Behaim » – Tzadik – TZ8129 – 2008
ZAKARYA – « 413A », featuring Marc RIBOT – Tzadik – TZ8110 – 2006
ZAKARYA – « Something Obvious » – Tzadik – TZ7184 – 2003
ZAKARYA – « Zakarya » – Tzadik – TZ7148 – 2001

www.myspace.com/zakaryacontact
www.facebook.com/people/Yves-Weyh
www.tzadik.com
www.myspace.com/raphaelroginski

31.07.2010 – Tim SPARKS / Raphael ROGIŃSKI / Ksawery WÓJCIŃSKI / Macio MORETTI

Zgodnie z tradycją festiwalu przygotowaliśmy projekty specjalne, premierowe. W ubiegłym roku – przypomnijmy – był to koncert kwartetu klarnetowego Ircha prowadzonego przez Mikołaja Trzaskę (Ircha) wraz z Joe McPhee, którego płyta będzie miała swoją premierę 26 lipca 2010 roku. Pierwszy z tegorocznych, specjalnych projektów to spotkanie gwiazdy tegorocznej edycji, wirtuoza gitary, Tima Sparksa z doskonale znanym festiwalowej publiczności, rodzimym muzykiem Raphaelem Rogińskim. Obaj nigdy wcześniej nie grali razem i naprawdę trudno przewidzieć, jaka muzyka będzie owocem tego spotkania. Obydwaj jednak odwołują się w swych autorskich zespołach do żydowskiej tradycji muzycznej, kładąc jednak akcenty na odmienne jej cechy. Sparks gra niezwykle miękko, co tylko podkreśla taneczny, ludowy charakter muzyki. Potrafi prowadzić równocześnie kilka linii melodycznych tworząc coś na kształt osadzonego w tradycji żydowskiej kontrapunktu. Raphael Rogiński natomiast silnie akcentuje jej aktualność – używając przetworników brzmienia, modulując je, zwalniając tempa i dekonstruując nadaje żydowskiej tradycji osobisty i nowatorski charakter. Co jednak powstanie ze spotkania tych dwóch niezwykłych, kreatywnych osobowości przekonać się będzie można w Poznaniu, 31 lipca br.

www.timsparks.com
www.myspace.com/timsparks
www.tzadik.com
www.myspace.com/raphaelroginski

30.07.2010 – Tim SPARKS Neshamah

Twórczość Sparksa zdobyła uznanie John’a Zorn’a, saksofonisty, kompozytora I kuratora nowojorskiej wytwórni Tzadik Records a w konsekwencji zaowocowała cyklem kompozycji inspirowanych tradycyjną muzyką żydowską. Neshamah (1999) to płyta solowa. Tanz, który w 2000 roku zdobył najwyższe wyróżnienie w tygodniku Downbeat Magazine, pięć gwiazdek, oraz At the Rebbe’s Table (2002) to materiał nagrany w większym składzie. Każde z tych wydawnictw zdobyło uznanie w szerokich kręgach zarówno krytyków jak i słuchaczy. Wiosną 2003 roku światło dzienne ujrzała płyta Masada Guitars, na której interpretację utworów Johna Zorna zaprezentowali Tim, Bill Frisell i Marc Ribot. W ostatnich latach muzyczne spectrum Tima Sparksa zatoczyło koło, wracając na powrót do country bluesa I klasycznego jazzu, traktowanego jako odskocznia dla nieograniczonych poszukiwań gitarowych. W 2005 roku odbył trasę z Dolly Parton oraz nagrał dla Truefire/AGW płytę Roots, Rags and Blues.

Dla wytwórni Tonewood Sparks zrealizował w lutym 2009 roku album Sidewalk Blues a w 19 lutego 2009 światło dzienne ujrzał jego piąty już album nagrany dla nowojorskiej wytwórni Tzadik, zatytułowany „Little Princess”.

BerlinMorning Post – „Sparks pokazuje nieprawdopodobną wszechstronność, poruszając się odjazzu po klasykę”

Dirty Linen Magazine – „Istotny wkład dla świata gitarowych interpretacji…Sparks to doskonały gitarzysta”

Guitar Player Magazine – „Świeże, egzotyczne I totalnie cool”

Acoustic Guitar Magazine – „Muzyczny gulasz Sparks’a doprawiony smakami celtyckimi, bluesem i jazzem daje faktycznie unikalny efekt: egzotyczny, bogaty i zmysłowy.”

„Można usłyszeć myśli Tima Sparksa. Gra dobierając dźwięki, nie z przyzwyczajenia, pomysły, nie sztuczki. Słuchałem go grającego na gitarach tak źle nastrojonych, że nie mogłyby służyć nawet za popielniczki. Te same instrumenty stawały się gitarami w rękach Tima. Cudowne. Jestem wielkim fanem Tim’a Sparks’a. Jego materiał jest bardzo trudny wykonawczo, ale nie brzmi skomplikowanie. Myślę, że to dowód prawdziwej muzykalności. Jest jednym z najlepszych muzyków, których udało mi się poznać.” – Leo Kottke

www.timsparks.com
www.myspace.com/timsparks
www.tzadik.com

Poznań Tzadik Festiwal 2009

 

19.07.2009 – LA MAR ENFORTUNA [USA]



Oren Bloedow: gitara, bass, śpiew, oud
Jennifer Charles: śpiew, omnichord
Ted Reichman: akordeon, bass, piano
Robert DiPietro: perkusja
Brahim Fribgane: oud, dumbek, śpiew
Jonathan Maron: bass
Oscar Noriega: saksofony
ZaferTawil: oud, skrzypce, qanun, arabskie instrumenty perkusyjne

Zespół La Mar Enfortuna założyli w 2001 r. Oren Bloedow i Jennifer Charles. Zanim zainteresowali się muzyką sefardyjską, grali w rockowej grupie Elysian Fields. Pierwsza płyta zespołu, zatytułowana po prostu “La Mar Enfortuna”, zawiera zmysłowe i liryczne interpretacje tradycyjnych sefardyjskich melodii i jest jednym z tzadikowych bestsellerów. Długo oczekiwana nowa płyta – “Convivencia” – kontynuuje i rozwija ten temat. Poza Orenem i Jennifer gra na niej wielu znakomitych, twórczych muzyków spoza centrum sceny muzycznej. Są to: Brahim Fribgane – oud, śpiew; Zafer Tawil – skrzypce, śpiew; Ted Reichmann – akordeon, Oscar Noriega – klarnet, saksofon, Jonathan Maron – bass, Robert DiPietro – perkusja. Muzycy podążają za sefardyjską diasporą do miast tak od siebie odległych, jak Saloniki czy Hawana.

Zespół La Mar Enfortuna brał udział w licznych festiwalach na całym świecie: prestiżowym nowojorskim Merkin Hall, Chicago World Music Festiwal, Festiwalu Kultury Żydowskiej w Krakowie, w teatrze La Cigale w Paryżu… Zagrali w Huberta Federico Garcia Lorca w Granadzie, gdzie zostali przedstawieni przez Laurę Garcia Lorca i przez Ministra Kultury jako posłańcy „Convivencia”, wielkiej tradycji andaluzyjskiej. Gdziekolwiek grają, dają widzom szansę poznania i docenienia żydowskiej, muzułmańskiej, europejskiej, wschodniej i zachodniej kultury muzycznej.

18.07.2009 – RASHANIM – MASADA ROCK [USA]


„Jon Madof to artysta o niewyczerpanych pomysłach…zarówno delikatny jak i rockowy muzyk” – All About Jazz

„Współpracuje z Jimem Hallem – jak wrażliwość połączona z żywiołowością Hendrixa.” – Guitar One

Muzyczne kolaboracje gitarzysty i kompozytora Jona Madofa obejmuje spektrum wibrującej muzycznej sceny Nowego Jorku, od momentu nagrywania i wyprzedaży biletów na koncerty z Jonem Zornem oraz z Marc Ribotem do pracy obok np. Franka Londona, Matisyahu. Z jego „żydowskim trio” Rashanim, Jon nagrał trzy płyty dla wytwórni Johna Zorna Tzadik Records. Rashanim łączy siłę rocka ze spontanicznością improwizacji, z głębokimi środkowo-wschodnimi żłobieniami oraz mistycznymi żydowskimi melodiami. W zespole na basie gra też Shanir Ezra Blumenkranz (Cyro Baptista, Anthony Braxton) oraz na bębnach i perkusji – Mathias Künzli (Lauryn Hill, Yo-Yo Ma). Ostatnio Jon współpracował z Johnem Zorn’em w „Notes on Marie Menken” (TriBeCa Film Festival 2006), w filmie dla Documentary Channel zatytułowany „Space Trip”. Jon mieszka w Nowym Jorku z żoną i dwójką dzieci.

Dyskografia z wytwórni Tzadik Records
Shalosh (2006), Masada Rock (2005), Jacob do Bandolim: Great Jewish Music (2004), Rashanim (2003), Voices in the Wilderness (2003), The Unknown Masada (2003)

Prasa:
„Jakbyś zaprosił Dicka Dale’a aby zagrał na bar mitzvah” – NPR’s Weekend Edition Sunday with Liane Hansen
Hebrajskie motywy napędzane atomową energią Jimi’ego Hendrixa daje elektryzujący mix! w Rashanim oddziaływaniu…Hendrix i metal też się tam czają i ten mix może być elektryzujący” – The Village Voice
“Napędzany rockiem selekcja żydowskiej Środkowowschodu oraz izraelskie melodie folkowe … oryginalne i dynamiczne” – The New Yorker
Wizytówką Rashanim jest wszechstronność i wdzięk… „ – Washington Post
„Rashanim jest jednym z najgorętszych zespołów w Nowym Żydowskim Renesansie” – John Zorn
“Żydowski i Środkowowschodni – dźwięki, które wywierają wpływ… improwizacje jazzowe i rockowa postawa…” – Japan
Times
[…] Rashanim rozszerza paletę tradycyjnej żydowskiej muzyki poprzez włączenie języka avant-jazzu, opartego na bardziej charakterystycznej klezmerskiej i wrażliwości typowej dla mieszkańców Europy Środkowo-wschodniej.[…] – The Wire (UK)
Masada Rock jest zadziwiająca…#3 na liście 10 najlepszych kawałków w roku.” – The Jerusalem Post
“Błyskotliwy heavy metal, głęboki blues-rock, delikatny akustyczny folk…” – Jambase.com review of Masada Rock
Masada Rock: Najlepszy w 2005 – The Jewish Week
“W Rashanim Zorn znalazł swoje i dealne połączenie. Jest tu trochę rockowego królestwa, jazzu czy też muzyki, która jest wypowiedzą kolektywnego słownictwa…” – The Forward
[…]Psychodeliczny rock i eksperymentalny jazz … z ledwo ukrytymi środkowowschodnimi i klezmerskimi wpływami […] – Hadassah Magazine
Madof to artysta o niewyczerpanych pomysłach…zarówno delikatny jak i rockowy muzyk” – All About Jazz
“Potomek Johna McLaughlin’a, Red Hot Chili Peppers i hasydski zespół weselny.” – Jazziz

17.07.2009 – Mark FELDMAN / Uri CAINE / Greg COHEN / Ben PEROWSKY [USA]


Skrzypek Feldman, basista Cohen, pianista Caine oraz perkusista Baron są zaangażowani w projekty Tzadika od lat i to jest następny naprawdę udany projekt. Wzruszające łagodne dźwięki jazzowych swingów takich projektów jak Masada String Trio czy BarKokhba, muzyczne improwizacje ze środkowowschodnim akcentem muzycznym prowadzone przez skrzypce Feldmana dają się odczuć jako słodki ból i tęsknotę… Akustyczne piano Caina nie jest często prezentowane ale w tym przypadku otrzymuje więcej swobody, którą wykorzystuje ze znakomitym efektem. Poza tym swingi i improwizacje Caine są stałym suportem dla pozostałych muzyków. Główną atrakcją tego krążka jest ekscytujący „Kel Adon”, który rozpoczyna się złowieszczym trio na pianinie grany w formie „free-ish” przed wejściem Feldmana powodując, iż występ przeistacza się w morficzną kołysankę, która stopniowo przeistacza się w swingujący quasi-klasyczny występ. Utwór ten demonstruje zdolności muzyczne muzyków. „Chabad Nigun” jest utworem dobrze prezentującym dźwięki skrzypiec – lekki, szybki i pewny. Taine kończy utwór „Z’Chor Hashem”, szybki środkowowschodni ulubiony swinger, który włącza gwałtowne interludium McCoya Tynera jak pianino czy krótkie solo na perkusji. Podobał mi się ten utwór i myślę, że każdemu, kto był pod wrażeniem dźwięków jazzowych podczas poprzednich edycji Tzadika, spodoba się i ten występ.

17.07.2009 – IRCHA PNEUMATIC + JOE MCPHEE

Ircha Pneumatic to instrumentalny kwartet, składający się z czterech osobowości, znakomitych muzyków oraz improwizatorów, władających różnymi rodzajami klarnetów, poczynając od klasycznego klarnetu Bb, na rzadziej spotykanym klarnecie basowym kończąc. Projekt powołał do życia Mikołaj Trzaska, trójmiejski, saksofonista i klarnecista, jedna z centralnych postaci yassowej sceny – współzałożyciel formacji Miłość i Łoskot. Dziś liderem, międzynarodowego tria Volumen, członkiem m.in., Bassisters Orchestra czy Shofar – wykonującego muzykę żydowską. Grał z gwiazdami światwego free jazzu – m.in. z Peterem Brötzmannem, Kenem Vandermakiem, Peterem Friisem Nielsenem.
W Ircha Pneumatic towarzyszą mu Wacław Zimpel, jeden z największych objawień polskiej sceny jazzowej ostatnich lat, jego polsko-amerykańsko-ukraińska płyta „Four Walls” wg. opiniotwórczego Diapazon.pl uznana została za najważniejszą polską płytę jazzową 2008 roku. Zimpel jest współtwórcą formacji Emergency, The Light.
Paweł Szamburski – lider znakomitej grupy Meritum i autor cyklu imprez „Djazzpora” a także Michał Górczyński, który współtworzy zespół Kwartludium specjalizujący się w wykonywaniu muzyki współczesnej.

Główną ideą Ircha Pneumatic grupy jest przedstawienie współczesnego spojrzenia na muzykę żydowską w Polsce, która to od kilku lat jest twórczą inspiracją każdego z muzyków, Celem jest także odnalezienie wspólnego mianownika w tradycyjnej muzyce chasydzkiej i współczesnym jazzie. Repertuar to magiczne utwory, nieznanych kompozytorów, pochodzących z terenów dzisiejszej Ukrainy i Polski, uzupełnione o utwory własne oraz bogato rozbudowane improwizacje.
Tym razem zespół wzbogaci nestor awangardowej sceny jazzowej Joe McPhee, muzyk, który oprócz rozlicznych własnych projektów jest członkiem Peter Brotzmann Chicago Tentet.

Poznań Tzadik Festiwal 2008

09.08.2008 – ALBERT BEGER NEW QUARTET

Albert Beger – saksofon tenorowy, flety
Aviran Ben Naim – fortepian
GabrielMayer – basy
Yoav Zohar – perkusja

Kwartet gra oryginalną izraelski jazz aranżacji Alberta Begera. W swoich kompozycjach Albert Beger łączy izraelską i żydowską muzykę etniczną tak samo jak europejską muzykę awangardową, amerykański free jazz oraz progresywnego rock’a.
Albert Beger działa też na akademickiej scenie jako nauczyciel w Akademii Muzyki w Jerozolimie oraz w Wydziale Muzyki na Uniwersytecie w Haifa.
Albert Beger urodził się w Istambule w Turcji i przybył do Izraela w wieku 3 lat. Ukończył Muzyczną Szkołę im. Berklee w Bostonie, USA., w 1991roku, po czym wrócił do Izraela. Od tego czasu stał się ważną postacią na scenie muzycznej. Nagrał 8 płyt i pracuje ze znanymi muzykami z Izraela oraz z innych krajów, jak William Parker, Hamid Drake, Marty Erlich, Roberto Danny i z wieloma innymi.

Aviran Ben Naim, pianista: kompozytor i wykonawca, dobrze znany na izraelskiej scenie muzycznej. Jest liderem zespołów, które mają jego nazwisko w nazwie.

Gabriel Mayer: oryginalny basista, udzielający się w wielu projektach izraelskiego jazz’u. Gra z Albertem od 1992roku i włączył się w pierwszych nagraniach AB Quartet.

Yoav Zohar: bardzo utalentowany i znakomity perkusista; występuje z Albertem od ostatnich dwóch lat a także bierze udział w innych projektach.

08.08.2008 – Shofar [Raphael Rogiński / Mikołaj Trzaska / Macio Moretti]

Raphael Rogiński: guitar
Mikołaj Trzaska: saxophones, bass clarinet
Macio Moretti: drums

Zespół Shofar powstał z inicjatywy Raphaela Rogińskiego. Ideą składu jest odnalezienie wspólnego mianownika w tradycyjnej muzyce chasydzkiej i jazzie free, jak i kontynuowanie tradycji muzyki żydowskiej, która dla zespołu jest wciąż żywa. Utwory, które znalazły się na płycie pochodzą z przedwojennych badań muzykologicznych z terenów Ukrainy, Polski i Mołdawii. To najcześciej tzw. „niguny”, czyli magiczne pieśni religijne, w niektórych przypadkach mające wprowadzać w trans i ekstazę oraz „frejlaksy”, czyli utwory bardziej taneczne, wywodzące się z liturgii żydowskiej. Zachowując w niezmienionej formie materiał dźwiękowy utworów możliwe jest poznanie całego spektrum muzyki chasydzkiej i kultury z nią związanej. Wszystko to jest połączone ze współczesnym podejściem do kreatywnej formy jazzu.

Repertuar zespołu Shofar składa się z tradycyjnej, religijnej muzyki żydowskiej. Podobnie jak komentowanie Tory tak i tu, poprzez muzykę odtwarzane są różne prądy religijności. Dlatego obok chasydzkich nigunów znajdziemy muzykę najstarszego obrządku w synagodze, a obok piesni kantorów z międzywojnia, muzykę obrządku liberalnego. Na płytę „Shofar” w większości składają się utwory z tradycji chasydzkiej. Głównym impulsem do zajęcia się akurat tą tradycją było odnalezienie przez Raphaela Rogińskiego zbioru pieśni chasydzkich Bieregowskiego – muzykologa, który od lat 20 ubiegłego stulecia, badał muzykę żydowską. Jednym z efektów jego pracy był tom poświęcony właśnie tradycji chasydzkiej.

Raphael Rogiński:
Raphael Rogiński urodził się we Frankfurcie nad Menem. Od 13 roku życia gra na gitarze elektrycznej. Wykształcony jazzowo i klasycznie, edukację uzupełniał o muzykologię i etnomuzykologię. Od samych początków działalności twórczej, skupiony jest przede wszystkim na improwizacji wynikającej z jazzu oraz na muzyce etnicznej i ludowej. Miks tych dwóch dróg jest wyznacznikiem w jego twórczości. Jest kompozytorem i wykonawcą. Głęboko związany z kulturą żydowską, szuka jej miejsca w swojej działalności. Z tych poszukiwań wynikają dwa projekty których jest liderem: Shofar i Cukunft. Współpracował z Noelem Akchote, Frederic Blondy, Joe Giardullo, Axel Dorner, Thomas Lehn, Andrew Sharpley, John Edwards, John Tilbury, Brigit Ulher, Yale Strom. Gościnnie wystąpił na płytach: Djazzpora, Sztetlach, Broniewski, Meritum.

08.08.2008 – YAIR DALAL – BandOrient

Yair Dalal: oud, violin, vocal
Eli Benakut: EWI (Electric Wind Instrument), saxophone
Erez Mounk: percussion
Tsur Ben Zeev: double bass

„Oud (lutnia arabska) jest najpiękniejszym oraz najważniejszym instrumentem na Bliskim Wschodzie. Jest najbardziej ukochanym instrumentem zarówno dla Arabów jak i Żydów. Z Oud, jak na pustyni, czas płynie w swojej własnej niepowtarzalnej nieogranicznej formie, w rodzaju Taqsim. Spokój, też, ma swój czas”

Yair Dalal – Yail Dalal urodził się w 1955 roku; kompozytor, skrzypek, lutnista oraz śpiewak; jest prawdopodobnie najbardziej płodnym muzykiem izraelskiej muzyki etnicznej i gra ważną rolę w kształtowaniu światowej sceny muzycznej. W przeciągu ostatniej dekady wydał 11 albumów, przemierzając dzikie i różnorodne terytorium kulturalne, oraz autentycznie reprezentujący izraelską różnorodność kulturową, łączy ją w muzyce jako całość.

Wiele z prac Yair Dalal’a odzwierciedla jego rozległe umiejętności muzyczne zarówno w klasycznej jak i arabskiej muzyce a także odzwierciedla dużą sympatię, jaką ma dla pustyni i jej mieszkańców. Rodzina Dalal’a przybyła do Izraela z Bagdadu i jego irackie korzenie są osadzone w jego muzyce. Czy pracując samemu czy też z jego zespołem Alol, Dalal’a tworzy nową Bliskowschodnią muzykę poprzez rozmowę z tradycyjną iracką i żydowsko – arabską muzyką z wpływami pochodzącymi z różnorodnych kultur od Półwyspu Bałkańskiego po Indie. Jego poruszające kompozycje stanowią niepowtarzalny i kolorowy dźwięk.

Oprócz tworzenia muzyki, Dalal poświęca swój czas na zachowanie dziedzictwa muzycznego, aby uniknęły wyginięcia – spuścizna muzyczna Babilonu oraz muzyka Beduinów.

W ciągu ostatnich lat występował w wielu krajach, współpracował z wieloma muzykami z całego świata, tworzących różną muzykę, włączając w to: Zubin Mehta, Jordi Savall i Hesperion XXI, L. Shankar, Hamza El Din, Omar Faruk Tekbilek, Michel Bismuth, Ken Zuckerman, Alam Khan, Jim Santi, Armand Aamar, Shlomo Mintz, Maurice El Medioni, Mustafa Raza, Cihat Askin, Nagati Chelik, Ensemble Kaboul, Adel Salameh, Morwan Abado, The Oslo Philharmonic Orchestra, Kamerata Jerusalem Orchestra, Melmo Symponic Orchestra i wielu innych.

Dalal prowadzi wykłady w różnych szkołach muzycznych w Izraelu i na świecie np.: ISME – Music Education, European Network
for Traditional Music and Dance (Edukacja Muzyczna, Europejska Sieć Muzyki i Tańca Tradycyjnego), Mendecino Middle East Music Camp w USA. Dalal jest także inicjatorem Śródziemnomorskiego Dialogu Muzycznego w Izraelu.
Oprócz prób muzycznych, Dalal jest także działaczem na rzecz pokoju na świecie, poświęcając swój czas i energię, aby pomóc usuwać bariery ideologiczne pomiędzy różnymi kulturami a w szczególności pomiędzy Żydami i Arabami. Dalal występował na Gali Rozdania Nagrody Nobla w 1994 roku honorując Premiera Izraela Yitzk Rabin, Ministra Spraw Zagranicznych Shimon Peres i Palestyńskiego Senatora Yasser Arafat.

Yair Dalal otrzymał wiele prestiżowych izraelskich nagród, potwierdzających jego wyjątkową pozycję w Izraelu i na Bliskim Wschodzie. W 2000 roku projekt Jordi Savalla DIASPORA SEFARDI, w którym uczestniczył Yair Dalal był nominowany do nagrody Grammy. W 2003 Dalal był nominowany do nagrody muzycznej BBC za jego osiągnięcia muzyczne jako najlepszy muzyk z Bliskiego Wschodu.

08.08.2008 – Muzeum Narodowe w Poznaniu – wernisaż wystawy Yossi Lemela – Yossi Lemel RETROSPEKTYWA i SERCE MOJE

Yossi Lemel – Urodzony w Jerozolimie w 1957 r. W latach 1979 – 1983 studiował projektowanie graficzne w Bezalel Academy Of Art And Design w Jerozolimie. Pracował jako wykładowca m.in. w: Loyolo University w Nowym Orleanie (1999), Ascola Academy of Visual Communication w Tel Awiwie oraz Rocky Mountain College of Art & Design w Denver (Colorado, 2002). Gościnnie wykładał także w Bostonie, Istambule oraz Sztokholmie. Współpracował z wieloma studiami graficznymi, jak: Ariely Advertising Agency w Tel Awiwie, był dyrektorem artystycznym firmy RPMP Advertising Agency w Paryżu. Współzałożyciel firm: Yossi Lemel Design Studio (1986-1988), Yossi Lemel Advertising Agency (1989-1994), Lemel Glazer Bar Advertising Agency (1994-2000), a od 2001 r. Lemel Cohen Advertising Agency w Tel Awiwie. Członek Graphic Designers Association of Israel. Współkurator wystawy Beyond the Front Lines – Political Poster Art from Israel oraz Both Sides of Peace.

Ważniejsze nagrody:
1994 – Srebrny Medal, 16 Biennale Grafiki Użytkowej, Brno
1996 – 2002 – Złote Medale „Golden Cut” przyznawane przez Graphic Designers Association of Israel
1998 – Złoty Medal, Television Promo Promex, Kanada
1998 – Nagroda Mayor of City Of Brno, 18 Biennale Grafiki Użytkowej, Brno
1999 – Złoty Medal za kampanię reklamową roku, Israeli Advertising Awards
2000 – Pierwsza Nagroda w konkursie na logo Ministra Środowiska Izraela
2002 – Nagroda Krytyków, 20 Biennale Grafiki Użytkowej, Brno
2002 – Złoty Medal w kategorii plakatów polityczno-społecznych, 7 Międzynarodowe Biennale Plakatu, Meksyk
2002 – Pierwsza Nagroda, 1 Międzynarodowe Biennale Plakatu, Korea

Wybrane wystawy indywidualne:
1996 – Rafael Frank Gallery, Jerozolima
1998 – Museum Für Kunst und Gewerbe, Hamburg
1999 – Wilfried Israel Museum, Kibbutz Hazorea
1999 – Collins C. Diboll Gallery, Loyola University, Nowy Orlean
2005 – Gedenkstaette und Museum Sachsenhausen Oranienburg, Oranienburg
2005 – Beer Sheva, Izrael

Wystawy zbiorowe:
Od 1996 – Both Sides of Peace, (m.in.: Museum of Contemporary Art Raleigh North Carolina, Bernstein Gallery, Woodrow Wilson School, Princeton University)
Od 2002 – Beyond the Front Lines – Political Poster Art from Israel, (m.in.: Philip J. Steele Gallery Rocky Mountain College for Art & Design, Denver)

Plakaty, które tworzy Yossi Lemel charakteruzuje pewna dwutorowość. Jego prace nacechowane są niezwykłą emocjonalnością, przy tym artysta operuje prostym i czystym językiem wizualnym. Lemel sięga po tematy sobie szczególnie bliskie – eksploruje pole konfliktu palestyńsko-izraelskiego, komentuje bieżące wydarzenia polityczne, dotyka problematyki niewygodnej i palącej. Poprzez sztukę ingeruje w otaczający go świat i odważnie wykrzykuje swój sprzeciw wobec jakichkolwiek podziałów, walki, by poprzez wyobrażenia mniej lub bardzie uniwersalne opowiedzeć o zagadnieniach każdej wojny. O strachu, który przeżywają rodziny żołnierzy, o problemie nieprzekraczalnej granicy, o oddaleniu i trudnych powrotach. Prace te są silnie osadzone w politycznym kontekście współczesnego Izraela, jednocześnie odwołują się do uniwersalnych wartości.

Yossi Lemel wypracował charakterystyczny dla siebie język wizualny, w swoich plakatach wykorzystuje przede wszystkim fotografię, często o minimalistycznej kompozycji; nie bez znaczenia pozostaje tu doświadczenie nabyte podczas realizowanych przez artystę kampanii reklamowych. Plakaty izraelskiego grafika w swojej klarownej formie są tym bardziej uderzające i wywołujące silne wrażenie. Mocne, kontrastowe zestawienia oraz subtelna graficznie forma w dużym formacie tworzą mieszankę piorunującą. Sam artysta, także jako pedagog, silnie zaangażowany jest w propagowanie współpracy artystycznej palestyńsko-izraelskiej, będąc współkuratorem takich wystaw jak „Beyond the Front Lines – Political Poster Art from Israel” oraz „Both Sides of Peace”. Jego prace pokazywane są nie tylko w zamkniętych przestrzeniach niewielkich galerii, ale funkcjonują także w przestrzeni największych izraelskich miast w charakterze billboardów.

Inną atmosferą charakteryzują się projekty „1945 – 2005, Yossi Lemel and his father” oraz najnowszy, stworzony z myślą o poznańskiej wystawie, „Serce moje”. Oba stanowią swojego rodzaju cykl zapoczątkowany przez artystę w 2005 r. W tych pracach Lemel odnosi się bezpośrednio do historii własnej rodziny, sięga do polskich korzeni swoich rodziców. Pierwszy projekt został zrealizowany na terenie byłych obozów koncentracyjnych w Oświęcimiu i Sachsenhausen, w którym koncepcją artysty było wcielenie się w rolę własnego ojca i zmierzenie się z rodzinną historią. „Serce Moje” dotyczy historii matki Yossiego Lemela – Barbary. Podobnie, jak w poprzedniej realizacji w rolę ojca wcielał się sam artysta, w najnowszym projekcie główną rolę odgrywa Noa Lemel, ośmioletnia córka izraelskiego grafika. „Serce moje” obejmuje cykl 10 plakatów – fotografii wykonanych w Będzinie na Śląsku, rodzinnym mieście Barbary Lemel.

Poznańska wystawa organizowana w ramach 2. edycji Tzadik Poznań Festival zaprezentuje przegląd najnowszych prac grafika, powstałych po 2002 roku, w tym plakaty, za które Lemel otrzymał prestiżowe nagrody na międzynarodowych konkursach, jak „Blood Bath” (Pierwsza Nagroda na 1. Międzynarodowym Biennale Plakatu w Korei, 2002 r. oraz Złoty Medal w kategorii plakatów polityczno-społecznych na 7. Międzynarodowym Biennale Plakatu w Meksyku, 2002 r.) czy „Seam Line” (Nagroda Krytyków na 20. Biennale Grafiki Użytkowej w Brnie, 2002 r.). Poza retrospektywą, przedstawione zostaną również cykle „1945 – 2005, Yossi Lemel and his father” oraz „Serce moje” – przy czym ten ostatni pokazywany po raz pierwszy. Wybrane na wystawę prace dotyczą tematyki żydowskiej, celowo pominięte zostały projekty o wymowie bardziej uniwersalnej (Lemel od lat współpracuje między innymi z organizacją Amnesty International, wykonuje również prace nie związane z problematyką współczesnego Izraela).

www.lemel.co.il

Poznań Tzadik Festiwal 2007

11.08.2007 – KOBY ISRAELITE BAND

Multiinstrumentalista. Pianista, akordeonista, perkusista, kompozytor, producent muzyczny. Urodził się w Tel Avivie, od 20 lat mieszka w Anglii. Od dziewiątego roku życia uczył się gry na fortepianie w konserwatorium, później na perkusji (m.in. w The David Rich Drumming School). Grał w zespole punkowym (wykonywali covery po hebrajsku), szybko zainteresował się jazzem, był członkiem pierwszego w Izrealu zespołu haevy metalowego. Od 1994 roku został sesyjnym perkusistą, od 1999 roku pisze i nagrywa własną muzykę.

Chwalony za niespożytą energię i dzikość, wielką wyobraźnię muzyczną i witalność. Jeden z najbardziej cenionych muzyków sceny neoklezmerskiej. W jego graniu obecne są elementy jazzu (spod znaku free), funky, etno, muzyki cygańskiej, metalowej, progresywnego rocka. I oczywiście tradycja żydowska. A wszystko zanurzone w instrumentalnej wirtuozerii. „To tak jakby ktoś zmieszał Naked City, Franka Zappę, Klezmatics i Fantomasa razem, lub raczej kazał im grać w jednej orkiestrze. Niezwykłe nagranie!” (www.onet.pl)

Pierwszym projektem płytowym Koby’ego Israelite to Tequila Girls (1999), pierwszą płytą solową krążek I think therefore I’m not sure (2001). Od 2003 roku współpracuje z wytwórnią Tzadik (Dance of the idiots, Unknown Masada, Mood Swings).

Podczas finałowego koncertu usłyszymy Koby Israelite Band w składzie:
Gilad Atzmon – klarnet, saksofon altowy i sopranowy
Ofir Gal – gitara
Sid Gould – trąbka
Marcel Mamaliga – skrzypce
Yaron Stavi – bas
Koby Israelite – perkusja, akordeon, gitary, banjo, bas, klarnet, flety, keyboardy, perkusja, śpiew…

10.08.2007 – JAMIE SAFT TRIO

Akustyczne, ale grające na „wysokich obrotach” trio w składzie:
Jamie Saft – fortepian,
Trevor Dunn – kontrabas,
Dan Rieser – perkusja;

Charyzmatycznym i ekscentryczny lider zespołu – Jamie Saft – pochodzi z nowojorskiego Queensu. Jest wszechstronnym multiinstrumentalistą (fortepian, organy, syntezatory analogowe, gitara, bas) zafascynowanym studyjną techniką dźwiękową, czego dowodem własne studio Frank Booth na Brooklynie.

Na liście muzyków (i zespołów), z którymi współpracował, są m. in.: Bobby Previte, John Zorn, the B-52’s, Laurie Anderson, The Beastie Boys, Jerry Granelli, Dave Douglas, Holly Palmer, Marc Ribot’s Los Cubanos Postizos, Elysian Fields, Boomish, Antony and the Johnsons, Chocolate Genius, JoJo Mayer’s Nerve, E-Z Pour Spout, Cuong Vu, Chris Speed Trio Iffy, Jane Ira Bloom i the Groove Collective. Jako pianista grał podczas nowojorskiej i paryskiej premiery opery Johna Adamsa I Was Looking at the Ceiling and then I Saw the Sky.

Jamie Saft pisze także muzykę do filmów, m.in. do nominowanego do Oskara filmu Murderball I nagrodzonego podczas festiwalu w Sundance (Grand Jury Prize) obrazu God Grew Tired Of Us;

Jamie Saft dotychczas wydał pięć solowych płyt, w tym cztery w wytwórni Tzadik (min. Breadcrumb Sins i Sovlanut z Chrisem Speedem, Jimem Blackiem, Jonathanem Maronem); wspólnie z Cuong Vu zrealizował płytę Ragged Jack dla wytwórni Avant. W ubiegłym roku nagrał głośny krążek z kompozycjami Boba Dylana.

Jamie Saft jest dziś nazywany jedną z najciekawszych postaci nowojorskiej sceny improwizowanej i neoklezmerskiej.

09.08.2007 – JOHN ZORN’S MASADA + Uri Caine

Zespół-legenda. Zespół-marzenie. Zespół-mit. W Poznaniu w składzie:
John Zorn – saksofon altowy
Dave Douglas – trąbka
Greg Cohen – kontrabas
Joey Baron – perkusja
URI CAINE – fortepian (gościnnie)

Co to jest MASADA? Ten najbardziej jazzowy i najsłynniejszy chyba zespół Johna Zorna powstał w 1994 roku. Najpierw jako kwartet (Douglas, Cohen, Baron, Zorn); później Trio (Mark Feldman – skrzypce, Erik Friedlander – wiolonczela, Greg Cohen – kontrabas); później pod nazwą Bar Kokhba Ensemble kryjąc różne składy; od sola do septetu. Dla Masady Zorn pisze tematy zgrupowane w „księgę pieśni” (Masada Songbook). Wreszcie w 2003 roku, na swoje 50. urodziny, zakłada Electric Masada…

Czym jeszcze jest Masada? Słowo pochodzi z języka hebrajskiego (????, Mitzada – forteca) i jest nazwą starożytnej twierdzy żydowskiej położonej na szczycie samotnego płaskowyżu na wschodnim skraju Pustyni Judejskiej nad Morzem Martwym. Mit Masady narodził się podczas wojny żydowsko-rzymskiej – w 73 roku n.e. była jednym z trzech ostatnich punktów oporu przeciw Rzymianom.

W ataku na Masadę (zajmowaną wówczas przez stronnictwo zelotów) brało udział 5 tys. rzymskich żołnierzy i ok. 9 tys. niewolników i jeńców. Zeloci byli bez szans. Ich dowódca, Eleazar ben Jair, zadecydował o zbiorowym samobójstwie. Pozostawiono nietknięte zapasy żywności, aby Rzymianie wiedzieli, że nie wzięli twierdzy głodem. Mężczyźni zabijali żony i dzieci, następnie zabijali się nawzajem. Wybrano jednego, który zabił pozostałych, i siebie. Znaleziono prawie 1 tys. ciał. Ocalały dwie kobiety z pięciorgiem dzieci, ukryte w kanale.

Na Masadzie przez jakiś czas znajdował się w niej rzymski posterunek. Potem przebywali w niej bizantyjscy mnisi (pozostały po nich szczątki mozaikowej kaplicy), ale zostali wymordowani podczas najazdu perskiego lub arabskiego. Od VII wieku Masada nie była zasiedlona.

Prace archeologiczne na tych terenach prowadzono już w XIX wieku, ale najważniejszych odkryć dokonano w połowie lat 60. XX wieku. Znaleziono: dwa pałace z zachowanymi częściowo malowidłami i mozaikami, jedną z najstarszych i największych na Bliskim Wschodzie łaźnię (zbudowaną wedle wzorów rzymskich), a także łaźnię rytualną – mykwę, oraz synagogę zelotów – ajstarszą znaną synagogę z terenu Palestyny. Do dziś nie odnaleziono miejsca pochówku ciał samobójców.

Dla Żydów, dla Izraelczyków, Masada jest więc symbolem heroicznego oporu, walki do końca. Przecież to na jej ruinach żołnierze składają przysięgę wierności i poświęcenia.

MASADA to bardziej projekt artystyczny niż skończony produkt. „Ideą – mówił Zorn w jednym z nielicznych wywiadów – było stworzenie radykalnej żydowskiej muzyki, nowej żydowskiej muzyki, która nie jest po prostu tradycyjna i zaaranżowana, ale jest muzyką dla Żydów teraz, dziś. Ideą było więc połączenie muzyki Ornette’a Colemana i żydowskich skal”.